Pompa z wirującymi tłokami jest często stosowana w przemyśle spożywczym wszędzie tam, gdzie wymagane jest delikatne tłoczenie produktu, zachowanie wysokiego poziomu higieny oraz stabilna praca przy mediach o różnej lepkości. Jej trwałość zależy jednak nie tylko od jakości wykonania urządzenia. Równie istotne są prawidłowe warunki eksploatacji, regularna kontrola uszczelnień i układu napędowego oraz odpowiednio zaplanowany serwis.
W praktyce nie istnieje jeden uniwersalny interwał serwisowy dla każdej pompy. Częstotliwość obsługi zależy między innymi od konstrukcji urządzenia, liczby godzin pracy, rodzaju pompowanego produktu, temperatury, ciśnienia, częstotliwości procesów CIP i SIP oraz warunków panujących na konkretnej instalacji. Dlatego serwis pompy z wirującymi tłokami należy planować zarówno na podstawie instrukcji producenta, jak i rzeczywistych warunków pracy.
Dlaczego regularny serwis pompy z wirującymi tłokami jest tak ważny?
W pompie wyporowej współpracujące elementy pracują z niewielkimi luzami. To właśnie precyzja ich ustawienia umożliwia uzyskanie wysokiej sprawności i stabilnego przepływu. Z czasem zużyciu mogą jednak podlegać uszczelnienia mechaniczne, elastomery, łożyska, elementy przekładni oraz powierzchnie części mających kontakt z produktem.
W branży spożywczej problemem nie jest wyłącznie spadek wydajności. Nieszczelność lub zużyte elementy mogą zwiększać ryzyko przedostawania się produktu do miejsc, które powinny pozostawać od niego odseparowane. Mogą także utrudnić skuteczne mycie instalacji.
Dobrze prowadzona konserwacja ogranicza ryzyko awarii, ale przede wszystkim pozwala wychwycić zużycie zanim doprowadzi ono do uszkodzenia droższych elementów urządzenia.
Co ile kontrolować pompę z wirującymi tłokami?
Podstawową kontrolę warto prowadzić regularnie w trakcie eksploatacji. Nie oznacza to każdorazowego rozbierania pompy. Chodzi przede wszystkim o obserwację jej pracy i szybkie reagowanie na wszelkie odstępstwa od normalnych parametrów.
Szczególnej uwagi wymagają wycieki produktu, wycieki środka płuczącego w przypadku uszczelnień płukanych, poziom i stan środka smarnego, nietypowy hałas oraz zmiany ciśnienia na ssaniu i tłoczeniu. Istotne są także podwyższone drgania i temperatura obudowy przekładni.
W zakładzie spożywczym dobrą praktyką jest więc traktowanie cotygodniowej kontroli jako minimum dla urządzenia pracującego regularnie. Jeżeli pompa działa w systemie wielozmianowym, tłoczy trudne produkty albo jest kluczowym elementem procesu, jej stan powinien być obserwowany znacznie częściej.
Co ile wykonywać pełny serwis pompy?
W przypadku pompy z wirującymi tłokami należy rozróżnić kontrolę bieżącą od planowanego serwisu prewencyjnego. Pełniejsza obsługa może obejmować demontaż części mokrej, kontrolę tłoków lub rotorów, pomiar luzów, ocenę powierzchni roboczych oraz wymianę uszczelnień i elastomerów.
Dobrym punktem wyjścia do planowania jest okres 12 miesięcy, jeżeli producent danego urządzenia przewiduje taki interwał i warunki pracy nie wymagają jego skrócenia.
Nie należy jednak automatycznie przyjmować zasady „serwis raz w roku” dla każdego urządzenia. Pompa pracująca kilka godzin tygodniowo w łagodnych warunkach zużywa się inaczej niż urządzenie działające przez całą dobę, tłoczące produkt o wysokiej lepkości, zawierający cząstki stałe albo pracujące przy wysokiej temperaturze.
Dlatego właściwy harmonogram powstaje na podstawie zaleceń producenta, czasu pracy oraz historii konkretnej pompy.